Ik zoek een

meststof

bevattende

nutrient

voor

gewas

Zoeken
  • Fosfor (P)
    1530.9738
    P
  • Ion-vorm
  • Anion/Kation
    PO43-
  • Wortel
  • Bron: Zee
  • 4-6 mm rond de wortel

Fosfor

(P)

Fosfor is een levensnoodzakelijk element. We consumeren er dagelijks 2 gram van. Bodems bevatten variabele hoeveelheden fosfor, naargelang hun geologische oorsprong. Voor een verantwoordelijk beheer van de hulpbronnen van de planeet is het redelijk om een gedeelte van het fosfor dat zich geconcentreerd in sedimentair gesteente bevindt, te verplaatsen naar bodems die er behoefte aan hebben. Door het oplosbaarder en doeltreffender te maken als meststof, kan verspilling worden voorkomen. Fosfaatbemesting is relatief complex om te beheren: het element is niet erg mobiel in de bodemoplossing en de biobeschikbaarheid ervan is moeilijk te vatten. Toch is het een belangrijke voedingsstof, die onmisbaar is, omdat planten doorheen hun cyclus enkel gevoed kunnen worden als hun wortels goed ontwikkelen.
P
Plant
Plant
Bodem
Bodem
Gewassen
Gewassen
Oorsprong
Oorsprong
Sleutelelementen
Sleutelelementen
BELANG VOOR DE PLANT
Fosfor is nodig doorheen de levenscyclus van de plant, voor de ademhaling, fotosynthese en celvermeerdering. Het is met name belangrijk in de vroege fases voor de groei van het wortelsysteem en de sterkte van jonge zaailingen. Als er in dat vroege stadium een tekort optreedt, verschrompelen de wortels, waardoor de plant minder bestendig is tegen stress, in het bijzonder tegen waterstress, en leidt dit tevens tot een vertraagde ontwikkeling.
OPNAMEMECHANISMEN
Fosfor is niet mobiel in de bodem: het verspreidt zich slechts zeer beperkt in de bodemoplossing. De wortel moet zich ontwikkelen en op zoek gaan naar fosfor, energie verbruiken om het te absorberen, vaak ondersteund door microbiële activiteit in de rizosfeer, in het bijzonder mycorrhizae bij vele soorten.
INTERACTIES, SPECIFICITEIT
Aangezien de hoeveelheden oplosbaar fosfor laag zijn in de bodemoplossing (0,2 mg P/l), moet het in een voor de plant beschikbare vorm worden aangebracht, als aanvulling op de toevoer via de bodem.
Fosfor in de bodem wordt verspreid in verschillende compartimenten, waar het wordt vastgezet en variabel wordt vrijgegeven in de bodemoplossing, van waaruit het rechtstreeks kan worden opgenomen. In zure bodems wordt het sterk gefixeerd door ijzer, mangaan en aluminium. In kalkrijke bodems wordt het gefixeerd door calcium. Het wordt regelmatig in kleine hoeveelheden vrijgegeven door de mineralisatie van humus, nog beter door vers organisch materiaal. Het herhaaldelijk overslaan van fosfaatbemesting of onvoldoende bemesting (fixatievermogen van de bodem, export door gewassen) putten de reserves uit en brengen de vruchtbaarheid van de bodem in gevaar.
CYCLUSDIAGRAM

1. Het recycleren van voedingsstoffen in alle soorten organisch materiaal, waaronder dierlijk mest, gewasresten en andere organische bijproducten uit menselijke activiteiten, is een belangrijke bron voor bemesting.

2. Fosfaat wordt gewonnen in bovengrondse mijnen en wordt over het algemeen verwerkt met minerale zuren om meer oplosbare vormen te produceren die kunnen worden geassimileerd door planten.

3. Mineralisatie van organisch materiaal (en drijfmest) in de bodem produceert oplosbaar mineraal fosfor (fosfaat).

4. Fosfor wijzigt voortdurend tussen vaste, geadsorbeerde en oplosbare vorm.

5. Het uitspoelen van oplosbaar fosfor (afvoer naar diepere bodemlagen door water) is een uiterst beperkt fenomeen.

6. Niet veel fosfor wordt afgevoerd buiten het veld; het kan gebeuren door afwatering (hellende terrein) en erosie (fosfor gebonden aan vaste deeltjes).

7. Wortels van planten absorberen fosfor enkel uit de bodemoplossing. 8. De oogst wordt omgezet in (menselijk of dierlijk) voedsel, wat de basisdoelstelling van landbouw is.

INDICATOR
Er bestaan verschillende methodes om fosfor te analyseren, wat de complexiteit van de interpretatie ervan aantoont. De extractiemethode van Olsen wordt tegenwoordig het meest gebruikt, omdat ze de eigenlijke beschikbaarheid van fosfor voor de plant dicht benadert.

Gevoeligheidstabel

Gevoeligheidsmeter:
  • Zeer

  • Tamelijk

  • Matig

P
Suikerbiet
Durum Wheat
Tarwe
Wortel
Cereals (excepted wheat)
Chicory, endive
Kool
Oil Seed Rape
Squash, courgette
Fibre flax
Luzerne
Corn (silage)
Corn (grain)
Meloen
Olives
Leek
Canned peas
Protein peas
Aardappelen
Grassland
Salad
Soja
Tobacco
Tomaten
Zonnebloem

Gevoeligheidstabel & Symptomen

Planten met een tekort aan fosfor vertonen paarsachtige verkleuringen op jonge bladeren en op de bladschedes.

Teveel & Behoeften

In de bodem kan het de beschikbaarheid van zink blokkeren. Het kan leiden tot eutrofiëring door afwatering naar waterlopen.

Een klein aandeel van de fosfaten zijn afkomstig uit magma, maar de meeste afzettingen zijn van sedimentaire oorsprong, door de precipitatie van mariene micro-organismen in ondiepe zeeën. Gedurende een lange tijd leverde de ijzer- en staalindustrie fosfaatslakken, die gebruikt werden in de landbouw.
BODEMINHOUD
Het is niet makkelijk om de gepaste hoeveelheden vast te stellen gezien de veelheid aan analysemethodes. Het meten van fosfor met een bodemanalyse blijft de beste manier om de potentiële beschikbaarheid van fosfor te beoordelen. Er moet naar nationale interpretaties worden verwezen.
GEHALTE AAN ORGANISCH MATERIAAL
Met bijna 50% van fosfor in organische vorm, verbetert de mineralisatie van organisch materiaal de stroom van fosfor in de bodemoplossing. Organisch materiaal kan fosfor vervangen in fixatiepunten, op calcium bijvoorbeeld, waardoor fosfor meer beschikbaar wordt.
TEXTUUR
In kleibodems hebben kleilagen met een positieve lading de neiging om fosfaationen te blokkeren. In zandbodems of doorlatende bodems wordt fosfor gemakkelijker verspreid.
KLIMAAT
Droge periodes leiden tot de oxidatie van ijzerionen bijvoorbeeld, waardoor het vermogen van ijzer om fosfor te blokkeren toeneemt. De temperatuur heeft een rechtstreekse invloed op de biologische activiteit in de bodem, waarbij de beschikbaarheid van fosfor wordt verminderd. Toepassingen op het einde van de winter, bij de hergroei zijn aanbevolen.
pH
In zure bodems leidt de beschikbaarheid van aluminiumionen (Al3+) en ijzerionen (Fe3+) tot antagonismen met fosfor, dat dan wordt geblokkeerd. In alkalische bodems precipiteert calcium (Ca2+) fosfor in apatiet. Fosfor is het meest beschikbaar in water met een pH van 6-7.
EXPLOITATIECOËFFICIËNT VAN FOSFOR
Fosfor wordt gekenmerkt door een lage exploitatiecoëfficiënt. Het aandeel van de door meststof verschafte hoeveelheid dat kan worden geabsorbeerd door de plant is vrij laag. Slechts 20% in leembodems met een pH van 6,5 en nog minder in kalkrijke bodems met een pH van 8, wordt gebruikt door het gewas in het jaar waarin het wordt toegediend. Toepassingen die nauwgezet zijn afgestemd op de behoeften van het gewas zijn cruciaal voor een succesvolle en efficiënte fosfaatvoeding.