ΨΑΧΝΩ ΓΙΑ

ΛΙΠΑΣΜΑ

ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ

ΣΤΟΙΧΕΙΟ

ΓΙΑ

ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ

Αναζήτηση
  • Άζωτο (N)
    714.0067
    N
  • ΙΟΝΤΙΚΗ ΜΟΡΦΗ
  • ΑΝΙΟΝ/ΚΑΤΙΟΝ
    NO3-
  • φύλλο
  • Πηγή: Αέρας
  • >40 mm πέριξ της ρίζας

ΑΖΩΤΟ

(Ν)

Μαζί με τον άνθρακα, το άζωτο παίζει σημαντικότατο ρόλο στη σύνθεση της οργανικής ύλης. Αν και το 78 % του αέρα που αναπνέουμε είναι άζωτο, οι ανάγκες μας σε άζωτο ικανοποιούνται μόνο από φυτικές ή ζωικές πρωτεΐνες. Με εξαίρεση τα ψυχανθή, τα φυτά έχουν πρόσβαση στο άζωτο μόνο στο τέλος της διαδικασίας ανοργανοποίησης της οργανικής ύλης. Οι επανάσταση στη γεωργία σημειώθηκε πάνω από έναν αιώνα πριν με την ανακάλυψη της διαδικασίας παρασκευής αμμωνίας με το συνδυασμό του αζώτου του αέρα με υδρογόνο (Διαδικασία Haber-Bosch, βραβεία Νόμπελ 1918 και 1931). Χωρίς αυτό το άζωτο, η παγκόσμια αγροτική παραγωγή θα μειωνόταν στο μισό.
N
Φυτό
Φυτό
Έδαφος
Έδαφος
Καλλιέργειες
Καλλιέργειες
Προέλευση
Προέλευση
Στοιχεία κλειδιά
Στοιχεία κλειδιά
ΣΗΜΑΣΊΑ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΉ ΤΩΝ ΦΥΤΏΝ
Μαζί με άλλα στοιχεία (άνθρακας, οξυγόνο, υδρογόνο κλπ) το άζωτο αποτελεί συστατικό στοιχείο των αμινοξέων που σχηματίζουν τις πρωτεΐνες. Το άζωτο είναι απαραίτητο στοιχείο για τη δημιουργία των κυττάρων και για τη φωτοσύνθεση (χλωροφύλλη). Αποτελεί τον κύριο παράγοντα της ανάπτυξης των φυτών. Επιδρά στην ποιότητα, και ιδίως στη περιεκτικότητα των φυτών σε πρωτεΐνες.
ΜΗΧΑΝΙΣΜΌΣ ΠΡΌΣΛΗΨΗΣ
Τα φυτά προσλαμβάνουν άζωτο κυρίως με τη μορφή νιτρικών (NO3- ) που βρίσκονται διαλυμένα στο έδαφος. Το οργανικό, το αμμωνιακό και το ουρικό άζωτο που υπάρχουν στο έδαφος μετατρέπονται σταδιακά σε νιτρική μορφή ως αποτέλεσμα διάφορων μικροβιακών και φυσικοχημικών διεργασιών. Μέσω της απορρόφησης νερού από το έδαφος για αναπλήρωση του νερού που χάνεται λόγω της εξάτμισης, τα φυτά απορροφούν με παθητικό τρόπο τα νιτρικά που υπάρχουν στη ροή που ανεβαίνει μέχρι τα φύλλα, όπου και μειώνονται και αναδιοργανώνονται ως προς την οργανική τους μορφή και στη συνέχεια επαναδιανέμονται στο φυτό.
ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΆΣΕΙΣ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΌΤΗΤΑ
Γενικά, το άζωτο είναι ο πρώτος παράγοντας που περιορίζει την ανάπτυξη των φυτών, εξαιρουμένων των ψυχανθών, τα οποία είναι η μοναδική οικογένεια φυτών που έχει τη δυνατότητα άμεσης απορρόφησης του αζώτου από τον αέρα μέσω της συμβίωσης με βακτήρια που έχουν τη μορφή φυματίων στις ρίζες τους.
Η ποιότητα και η ποσότητα του χούμου και η παροχή φρέσκιας οργανικής ύλης αποτελούν τις κύριες φυσικές πηγές αζώτου του εδάφους. Η ανοργανοποίηση αυτού του οργανικού αζώτου και της μετατροπής της αμμωνιακής και της ουρικής μορφής των χημικών λιπασμάτων εξαρτώνται από τη βιολογική ικανότητα του εδάφους (κυρίως τα νιτροποιητικά βακτήρια) ή, με άλλα λόγια, τις συνθήκες οξύτητας, αερισμού, υγρασίας και θερμοκρασίας του εδάφους, η οποίες ευνοούν σε διαφορετικό βαθμό την ανάπτυξή τους. Η ποσότητα ανόργανου αζώτου στο έδαφος είναι πολύ χαμηλή σε σύγκριση με το άζωτο σε οργανική μορφή. Στα εύκρατα κλίματα, το 1 ως 2 % των οργανικών αποθεμάτων μετατρέπονται σε ανόργανη μορφή για τα φυτά.

Το αμμωνικό, το νιτρικό και το ουρικό είναι οι τρεις μορφές αζώτου (Ν) που περιέχουν τα λιπάσματα. Ενώ τα νιτρικό άζωτο(NO3-) και το αμμωνιακό άζωτο (NH4+) είναι άμεσα διαθέσιμα για τις καλλιέργειες μετά την εφαρμογή τους (1), το ουρικό άζωτο πρέπει να μετατραπεί (υδρόλυση, 7) σε NH4+.

Το νιτρικό άζωτο είναι η προτιμώμενη μορφή αζώτου (N), καθώς είναι υδατοδιαλυτό και, επομένως, άμεσα διαθέσιμο στο φυτό (2). Ενισχύει την πρόσληψη των κατιόντων, όπως του K+, Ca2+, Mg2+. Μέρος της αμμωνιακής μορφής μπορεί άμεσα να προσροφηθεί από τις καλλιέργειες και ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του εδάφους, το NH4+ μετατρέπεται επίσης σε NO3- (νιτροποίηση, 4).

Η απονιτροποίηση είναι μια διαδικασία όπου το NO3- μειώνεται σε διοξείδιο του αζώτου (NO2-), μονοξείδιο του αζώτου (NO), υποξείδιο του αζώτου (N2O) και N2. Αυτή η αντίδραση επηρεάζεται από τα αναερόβια βακτήρια και επομένως διαδραματίζεται σε ανοξικό περιβάλλον, που σημαίνει ότι είναι σπάνια σε καλά αεριζόμενα εδάφη. Ως ανιόν, το NO3- παρουσιάζει αρκετά μεγάλη κινητικότητα στο έδαφος και μπορεί να υποστεί απόπλυση λόγω υψηλών βροχοπτώσεων (απόπλυση, 9). Επομένως, είναι σημαντικό να κατανέμονται οι μεγάλες ποσότητες αζωτούχων λιπασμάτων σε μικρότερες εφαρμογές λίπανσης την κατάλληλη στιγμή όπου το απαιτεί η καλλιέργεια σε μεγάλο βαθμό.

Οι μικροοργανισμοί του εδάφους καταναλώνουν κυρίως NH4+ αλλά και NO3- (ακινητοποίηση, 6). Η παρουσία οργανικής ύλης πλούσιας σε άνθρακα αλλά φτωχής σε άζωτο (π.χ. το άχυρο) ενισχύει το φαινόμενο της ακινητοποίηση. Ωστόσο, αυτό το ποσοστό N δεν χάνεται και γίνεται διαθέσιμο στο φυτό αργότερα, κατά την αποδόμηση της βιομάζας, συμπεριλαμβανομένης και της μικροβιακής βιομάζας (ορυκτοποίηση, 6).

Αφού χορηγηθεί στο έδαφος, η ουρία ((NH2)2CO) διασπάται σε δύο μόρια αμμωνίας (NH3) και ένα μόριο διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Η πτητική NH3 μπορεί να διαφύγει στην ατμόσφαιρα (εξαέρωση, 8). Η αντίδραση της NH3 με το νερό (H20) για το σχηματισμό του NH4, απελευθερώνει ένα ιόν υδροξειδίου (OH-) και, επομένως, αυξάνει το pH του εδάφους. Η εξαέρωση της αμμωνίας είναι ιδιαίτερα υψηλή σε αλκαλικά εδάφη (pH > 7). Αυτή η προσωρινή αύξηση στο pH του εδάφους διευκολύνει τις απώλειες υψηλής εξαέρωσης, ακόμα και σε όξινα εδάφη.

Πίνακας ευαισθησίας & Συμπτώματα

Πίνακας ευαισθησίας

Το άζωτο είναι ένα θρεπτικό συστατικό που είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη των φυτών καθώς τους επιτρέπει να παράγουν πρωτεΐνες, χλωροφύλλη, ένζυμα και βιταμίνες. Αποτελεί συνεπώς τον βασικό παράγοντα της ανάπτυξης των φυτών, ενώ καθορίζει και την ποιότητά τους. 

Όταν παρεμποδίζεται η τροφοδοσία με άζωτο τα διάφορα μέρη του φυτού είναι μικρότερα σε μέγεθος και η παραγωγή μειώνεται. 

Στα σιτηρά το άζωτο είναι αποφασιστικός παράγοντας για την επίτευξη υψηλής αναλογίας πρωτεϊνών. Όλες οι ποικιλίες μαλακού σίτου επηρεάζονται αρνητικά από την ανεπάρκεια αζώτου. Η απώλειες εξαρτώνται από τον βαθμό της ανεπάρκειας και τη διάρκειά της (συνολικός χρόνος ανεπάρκειας και διαστήματα του κύκλου που επηρεάστηκαν) Οι ανεπάρκειες σε πρώιμο στάδιο κατά την έναρξη της επιμήκυνσης του στελέχους είναι οι πλέον επιβλαβείς για τη σοδειά, καθώς συμβαίνουν όταν τη χρονική στιγμή που οι ανάγκες σε άζωτο είναι οι υψηλότερες. 

Συμπτώματα

Η ανεπαρκής τροφοδοσία με άζωτο οδηγεί σε μειωμένη πρωτεϊνοσύνθεση, η οποία έχει επιβλαβή επίδραση στην ανάπτυξη και την εξέλιξη του φυτού.

Στα φυτά που πάσχουν από ανεπάρκεια αζώτου τα φύλλα κιτρινίζουν λόγω της ανεπαρκούς σύνθεσης χλωροφύλλης, ενώ τα γηραιότερα φύλλα ξεραίνονται. 

Δόσεις & Ανάγκες

Υπερβολική ποσότητα

Η υπερβολική λίπανση με άζωτο δεν είναι επιθυμητή, ούτε από την πλευρά του αγρότη (κίνδυνος πλαγιάσματος), ούτε από πλευράς κόστους (σπατάλη) και προστασίας του περιβάλλοντος (κίνδυνος έκπλυσης).

Αυτός είναι ο λόγος που έχουν δημιουργηθεί πολλά εργαλεία για τον υπολογισμό της δόσης που πρέπει να εφαρμοστεί με στόχο τη βέλτιστη παραγωγή. Κατά συνέπεια, η Borealis L.A.T συνιστά τη χρήση του N-Pilot®.

Ανάγκες

Οι ανάγκες του φυτού σε άζωτο εξαρτώνται από το είδος, την ποικιλία και τον στόχο για την παραγωγή. Σχετίζονται με το επιθυμητό επίπεδο βιομάζας, το οποίο καθορίζει το οικονομικό αποτέλεσμα της καλλιέργειας.

Η λίπανση με άζωτο μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια ανάλογα με τις ανάγκες της καλλιέργειας και την ποσότητα που παρέχεται από το έδαφος.


ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΌΤΗΤΑ ΣΤΟ ΈΔΑΦΟΣ

Η μέτρηση του ανόργανου αζώτου στο τέλος του χειμώνα μέσω της ανάλυσης του εδάφους επιτρέπει την αξιολόγηση της διαθεσιμότητας του στοιχείου αυτού για το φυτό πριν ξεκινήσει και πάλι η φύτευση στην αρχή της άνοιξης, η οποία είναι μια περίοδος υψηλής πρόσληψης. Κατά τη διάρκεια της σεζόν, τα εργαλεία λήψης απόφασης βοηθούν στην προσαρμογή της δόσης.

ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΌΤΗΤΑ ΣΕ ΟΡΓΑΝΙΚΉ ΟΥΣΊΑ
Στο έδαφος το άζωτο βρίσκεται κυρίως σε οργανική μορφή και η περιεκτικότητα του εδάφους σε οργανική ύλη είναι ο βασικός δείκτης του δυναμικού ανοργανοποίησης του αζώτου. Τα εργαλεία μοντελοποίησης της ανοργανοποίησης έχουν δημιουργηθεί για την εκτίμηση του δυναμικού παροχής αζώτου.
ΥΦΉ
Η διηθητική υφή των αμμωδών εδαφών συμβάλλει στον μέγιστο κίνδυνο έκπλυσης.
ΚΛΊΜΑ
Οι κατακρημνίσεις τους χειμερινούς μήνες μπορούν να οδηγήσουν σε απώλειες λόγω έκπλυσης, ενώ η ποσότητα του νερού και η συχνότητα των βροχοπτώσεων καθορίζουν τον κίνδυνο απωλειών. Οι ξηρές συνθήκες και η συνθήκες πλεονάσματος σε νερό περιορίζουν τη διαθεσιμότητα του αζώτου, είτε λόγω της χαμηλής πρόσληψης από τα φυτά είτε λόγω του χαμηλού βαθμού ανοργανοποίησης της οργανικής ύλης. Να θυμάστε ότι η επιτυχής εφαρμογή αζώτου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επαρκή ποσότητα νερού μετά την εφαρμογή. Σε γενικές γραμμές, απαιτούνται 10 ως 15 mm νερού για να διαλυθούν σωστά οι κόκκοι. Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στον κίνδυνο εξάτμισης της αμμωνίας.
pH
Στα όξινα εδάφη, η δράση των αζωτοποιητικών βακτηρίων είναι μειωμένη, πράγμα που οδηγεί σε μειωμένη ανοργανοποίηση.